Woensdag 6 februari 2019

Over troosten (echt troosten).

‘In moeilijke tijden leer je je vrienden kennen’.
Het is een uitdrukking waar we ons allemaal wel iets bij kunnen voorstellen, toch?
In deze tijd waarin Dejan en ik zoveel verdriet hebben om de dood van Dirk, herkennen we in elk geval wel iets van waarheid in dit cliché.
We ontdekken niet alleen welke momenten troostrijk kunnen zijn (sneeuw in de tuin afgelopen weekend bijvoorbeeld) en welke dingen troostrijk zijn om te doen, maar ook wat je van een ander nodig hebt (en geven kunt!) om je getroost te voelen en te kunnen troosten.

Persoonlijk geloof ik meer dat je in tijden van pijn ontdekt welke vrienden zich in hun hart durven te laten raken.

Ik schrijf dit vanuit een soort van antenne’s en vermoedens, en omdat het in m’n hoofd was blijven hangen na een mooi gesprek eergisteren met vriendinnetje Annelies, waarin we het hadden over ‘leven met je hart’ (wat zij en ik gelukkig altijd doen in onze vriendschap).
Wat ik hier schrijf, is mijn persoonlijke kijk zoals altijd natuurlijk. Maar ik herkende mijn gevoel vervolgens  meteen in een kort animatiefilmpje dat ik bij stom toeval gisteren zag (link onderaan). Soms komen de dingen op een bijzondere manier op je af…

Anyway.
Er wordt ons in deze weken wel eens gezegd, door mensen zonder honden: ‘ik ben natuurlijk geen hondenmens en je zult je waarschijnlijk meer begrepen voelen door andere hondenmensen.’
De letterlijke herkenning van de situatie, helpt inderdaad, vooral in de eerste dagen als je je zo hopeloos en down voelt. Als ze je dan vertellen dat de pijn inderdaad niet te harden is, maar dat het echt overgaat en dat de liefdevolle herinneringen blijven, helpt dat enorm om de hopeloosheid van de situatie te verzachten.

Maar je begrepen en gesteund voelen als je hartenpijn hebt, heeft denk ik uiteindelijk maar voor een deel (of zelfs weinig) te maken met of die ander in dezelfde situatie zit als jij. Door te benadrukken dat je niet in dezelfde situatie zit als degene die verdriet heeft, laat je (onbewust) wel een kloof ontstaan. Terwijl je ook kan kiezen voor verbinding.

Ik vermoed dat het bij verbinding maken o.a. gaat om: ‘durf ik mijn eigen  – ooit gevoelde – pijn (zonder dat het dus persé om dezelfde situatie gaat) te zien of te herinneren, om zo het verdriet van een ander vanuit mijn hart te kunnen begrijpen?’.
Door te zeggen: ‘ik sta niet in jouw schoenen’ distantieer je je (al dan niet onbewust). Misschien houd je – mogelijk toekomstige of juist al ooit meegemaakte – pijn daarmee indirect ook van je weg. En dat is je volste recht uiteraard. Wie weet, is het wel een soort afscherming van iets dat wellicht te heftig is voor je. En/of misschien houd je daarmee angst onder controle (denk je).

Maar als je kan zeggen: ‘ik begrijp hoeveel pijn het doet’ of: ‘ik ken het gevoel dat je nu doormaakt’ dan laat je iemand niet alleen staan met zijn pijn. Dan word je voor even deelgenoot zonder dat je mee hoeft te lijden. Dan sta je even samen in die storm, en staat degene die verdriet heeft niet alleen. Als je voor even deelgenoot durft te zijn, blijft de storm nog steeds rot, maar door er samen in te staan, voelt het wel iets minder overweldigend misschien. Dan geef je letterlijk en figuurlijk steun door te verbinden. En volgens mij wordt uiteindelijk iedereen beter van een wereld waarin we ons verbinden met elkaar, in plaats van onszelf verwijderen van elkaar.

Als ik het eens naga voor Dejan en mij in deze periode: ik voel me (en wij voelen ons) juist ook heel liefdevol begrepen door mensen die simpelweg hun hart durven open te zetten, zonder dat ze een hond (verloren) hebben. Maar ze hebben bijvoorbeeld zelf (ooit) een dierbare persoon verloren en kunnen zich ons verdriet daardoor ook goed voorstellen, of ze hebben dreigend verlies ervaren, of iemand van dichtbij meegemaakt die een verlies heeft gehad. Of ze hebben simpelweg zelf kinderen en kennen het gevoel van onvoorwaardelijke liefde en de drang om te beschermen. Iets dat – al is een hond geen kind en een kind geen hond – ook bij het leven met een hond allemaal aan de orde is (bij veel hondenmensen wel tenminste!).

Het kan van alles zijn dat je (even weer) toelaat bij jezelf, en waardoor je liefdevol naast iemand met hartenpijn kunt gaan staan en een (spreekwoordelijke) arm om diegene heen kan slaan, simpelweg omdat je het zo goed begrijpt.

Het is denk ik niet zo, dat de mensen die dit alles niet goed aanvoelen of niet kunnen, per definitie dan ook geen goede vrienden zijn. Meestal (niet altijd) kun je ook bij een minder ‘heart to heart contact’ nog steeds een stabiele vriendschap hebben met elkaar.
Maar ik ervaar momenteel de mensen die de deur naar hun hart openzetten en die daarmee naast mij (en ons) durven komen staan, wel meer nabij. En dat is het meest troostrijk en wat je het meest nodig hebt als je hart zo’n zeer doet.
En dat ontdek ik nu dan dus inderdaad. Het is iets dat je hart ‘ook altijd zal onthouden’ denk ik. En misschien voel je je dan in het algemeen, ook buiten de verdrietige momenten in het leven, wat sterker verbonden in zo’n vriendschap waarbij het hartcontact er mag zijn. Dat is dan extra mooi.

Nogmaals, je hart openstellen is (denk ik) niet perse noodzakelijk om een prima vriendschap te hebben. Maar als je iemand wil troosten – ècht wil troosten (en je wil wat ik hierboven in weer veel teveel woorden uitleg gewoon op een prachtige, simpele en treffende manier zien): kijk dan dit filmpje eens.

Dat zegt alles, eigenlijk…☺️?

Tot gauw.